Karta Nauczyciela wyraźnie określa obowiązki, które spoczywają na każdym nauczycielu wykonującym czynnie swój zawód. Również statut szkoły często precyzuje obowiązki w pracy nauczyciela. Przede wszystkim nauczyciel musi realizować powierzone mu obowiązki dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze. Karta Nauczyciela mówi także o konieczności wspierania rozwoju każdego ucznia, do rozwijania samego siebie, do wzniecania w uczniach miłości do własnej ojczyzny i środowiska lokalnego, a także o wspieraniu rozwoju moralnego i zasad społecznego życia. Wszystkie te obowiązki nauczyciel musi sprawować rzetelnie, gdyż, jak głosi Karta Nauczyciela, praca nauczyciela podlega stałej ocenie, nie tylko w sytuacjach starania się o awans, ocena może być wystawiona np. w sytuacji, gdy uczniowie skarżą się na nauczyciela. Awans zawodowy nauczycieli nie jest obowiązkiem nauczyciela, jednak każdy jest zobligowany do samodoskonalenia, a awans to właśnie jeden z elementów na drodze doskonalenia pracy nauczyciela.